काठमाडौं, कार्तिक ११।   लामो समय भूमिगत संघर्ष र क्रान्तिको राजनीतिक बाटोमा सक्रिय रहँदै आएको नेत्र विक्रम चन्द ‘विप्लव’ नेतृत्वको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीले अन्ततः निर्वाचन आयोगमा दल दर्ता निवेदन दिएको छ।

पार्टीले “कम्युनिस्ट पार्टी नेपाल” नामबाट आवेदन दर्ता गर्दै अब देशको औपचारिक चुनावी प्रक्रियामा सहभागी हुने तयारी देखाएको हो।

निर्वाचन आयोगका अनुसार, दल दर्ताको लागि तोकिएको समयसीमा १६ कार्तिकसम्म रहेको छ र विप्लव समूहले आवश्यक सबै कागजात पेश गरिसकेको पुष्टि भएको छ। आयोगले अब त्यसको समीक्षा प्रक्रिया सुरु गरेको बताइएको छ।

क्रान्तिबाट मतपत्रसम्म : राजनीतिक दिशाको परिवर्तन

विप्लव नेतृत्वको पार्टीले दशकभन्दा लामो भूमिगत जीवनपछि क्रान्तिबाट मतपत्रसम्मको यात्रा सुरु गरेको हो।

यो कदमलाई राजनीतिक विश्लेषकहरूले “नेपालको वाम आन्दोलनको अर्को ऐतिहासिक मोड” भनेर व्याख्या गरिरहेका छन्।

नेकपाका एक केन्द्रीय सदस्यले भने,

“हामी व्यवस्थासँग आत्मसमर्पण होइन, जनतासँगको सम्बन्धलाई सुदृढ बनाउने नयाँ बाटोमा छौं। अब संघर्षको माध्यम मतपत्र हुनेछ।”

यो भनाइले संकेत गर्छ—

नेपालको भूमिगत वाम आन्दोलन अब संसदीय प्रक्रियाभित्रबाट नै जनपरिवर्तनको एजेन्डा अघि सार्ने तयारीमा छ।

निर्वाचन आयोगमा दर्ता :- नयाँ राजनीतिक सन्देश

निर्वाचन आयोगका अनुसार हालसम्म  १५ भन्दा बढी नयाँ राजनीतिक दलहरू दर्ता प्रक्रियामा छन्।

तीमध्ये सबैभन्दा चर्चित नाम विप्लव नेतृत्वको दल हो, जसले पछिल्ला वर्षहरूमा राज्यसत्ता, पूँजीवादी संरचना र दलाल व्यवस्थाविरुद्ध कडा अभियान चलाएको थियो।

आयोग स्रोतका अनुसार—

“विप्लव नेतृत्वको नेकपाले  कानूनअनुसार आवश्यक दस्तावेज, विधान र कार्यालय विवरणसहित दर्ता निवेदन दिएको छ। आयोगले त्यसको औपचारिक निर्णय छिट्टै लिनेछ।”

यदि आयोगले दर्ता स्वीकृति दियो भने, आगामी निर्वाचनमा विप्लव नेतृत्वको दलले पहिलो पटक औपचारिक रूपमा मत माग्न पाउनेछ।

 पृष्ठभूमि : क्रान्ति, प्रतिबन्ध र समझदारी

विप्लवले २०६८  असारमा  पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’को माओवादी पार्टीबाट अलग भए पछि नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी  गठन गरेका थिए।

तत्कालीन समयमा उनले सशस्त्र जनविद्रोहको तयारी गर्दै देशभर “क्रान्तिकारी संरचना” बनाएका थिए।

तर २०७८ सालमा सरकारले उनीहरूसँग तीन बुँदे समझदारी गरेपछि विप्लव नेतृत्वको नेकपा   शान्तिपूर्ण राजनीतिमा फर्किएको थियो।

त्यसपछि पनि दलले औपचारिक दर्ता नगरि संगठन सुदृढीकरण र राजनीतिक अभियान जारी राखेको थियो।

अब दल दर्ताको यो कदमले देखाएको छ—

विप्लव नेतृत्वको कम्युनिस्ट पार्टी नेपाल , अब पूर्ण रूपमा लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा सहभागी हुन तयार छ।

राजनीतिक प्रभाव :- व्यवस्थाभित्रको विद्रोह

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यो कदमले केवल एउटा दलको दर्ता होइन, संसदीय व्यवस्थामाथि नयाँ किसिमको चुनौती हो।

संसद र राज्यका पुराना दलहरू—कांग्रेस, एमाले, माओवादी—ले भोगिरहेको असन्तोषबीच यो पार्टी “जनताको वैकल्पिक शक्ति " बन्न सक्ने सम्भावना बलियो देखिन्छ।

विश्लेषक डा. भीम उपाध्यायका अनुसार,

“विप्लवले अब बन्दुक होइन, मतपत्रलाई क्रान्तिको हतियार बनाउने निर्णय गरे भने, त्यो नेपालमा राजनीतिक परिर्वतनको नयाँ मोड हुनेछ।”

जनता र युवामा नयाँ अपेक्षा :-

 

पछिल्लो समय देशभर फैलिएको Gen Z आन्दोलन, युवापुस्ताको असन्तोष र बेरोजगारीको संकटबीच विप्लवको यो कदमले युवाको विश्वास पुनः आकर्षित गर्न सक्ने सम्भावना छ।

उनको पार्टीले विगतमा जस्तै भ्रष्टाचारविरुद्धको जनअभियान, राष्ट्रवाद र समानताको नारालाई आफ्नो प्राथमिक एजेन्डा बनाउने संकेत दिएको छ।

 निष्कर्ष : बन्दुकबाट मतपत्रतिर, संघर्ष जारी

दल दर्ताको प्रक्रिया सम्पन्न भएपश्चात् विप्लव नेतृत्वको  कम्युनिस्ट पार्टी नेपाल   राजनीतिक समीकरणमा नयाँ शक्ति बनेर उदाउने निश्चित देखिन्छ।

यो केवल दल दर्ता होइन, एउटा क्रान्तिकारी धाराको राजनीतिक पुनर्जागरण हो।

अब प्रश्न के हो भने—

विप्लवले  भनेको समाजवादी क्रान्ति मतपत्रबाट जित्ने कि मतपत्रमै हराउने गम्भीर बहसको शुरुआत भएको छ। यद्यपि उक्त पार्टीले संघर्षको मोर्चाको रूपमा चुनावलाई  प्रयोग गर्ने रणनीति अगाडि सारेको बिषयलाई राजनीतिक वृत्तमा सकारात्मक रुपमा हेरिरहेको छ।