बुटवल, असार १० । बुटवल उपमहानगरपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि ३ अर्ब ९९ करोड २२ लाख  रुपैयाँ बराबरको बजेट सार्वजनिक गरेको छ। उपप्रमुख सावित्रादेवी अर्यालले नगरसभाको १९औँ अधिवेशनमा प्रस्तुत गरेको बजेटले पूर्वाधार विकासलाई मुख्य प्राथमिकतामा राख्दै शिक्षा, कृषि, सीप विकास, पर्यटन, सरसफाइ र सामाजिक समावेशितालाई समेत विशेष महत्व दिएको छ।

‘समानता, स्वाभिमान र अवसर : बस्न योग्य बुटवल शहर’ को अवधारणालाई केन्द्रमा राखेर ल्याइएको बजेटमा कुल रकमको ५५ प्रतिशत पूर्वाधार विकासमा विनियोजन गरिएको छ। सामाजिक विकासतर्फ २८ प्रतिशत, आर्थिक विकासतर्फ १२ प्रतिशत तथा सुशासन र अन्तरसम्बन्धित क्षेत्रमा ५ प्रतिशत बजेट छुट्याइएको छ।

उपमहानगरले आगामी वर्ष आन्तरिक स्रोतबाट मात्रै १ अर्ब ५० करोड रुपैयाँभन्दा बढी राजस्व संकलन गर्ने महत्वाकांक्षी लक्ष्य राखेको छ। स्थानीय स्रोत र राजस्व परिचालनमा जोड दिँदै आर्थिक आत्मनिर्भरता बढाउने रणनीति बजेटले लिएको देखिन्छ।

विद्यार्थीलाई निःशुल्क ‘हाम्रो बुटवल’

बजेटको सबैभन्दा आकर्षक पक्षमध्ये एक हो स्थानीय पाठ्यसामग्री ‘हाम्रो बुटवल’ लाई संशोधन गरी सरकारी तथा निजी विद्यालयका विद्यार्थीलाई निःशुल्क वितरण गर्ने योजना। यसका लागि ३५ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ। यसले विद्यार्थीलाई आफ्नो नगरको इतिहास, संस्कृति, भूगोल र पहिचानबारे थप जानकारी दिने अपेक्षा गरिएको छ।

किसानलाई दूधमा अनुदान

कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले दुग्ध उत्पादक किसानलाई प्रतिलिटर तीन रुपैयाँका दरले अनुदान दिने व्यवस्था गरिएको छ। यस कार्यक्रमका लागि ५० लाख रुपैयाँ बजेट छुट्याइएको छ। उत्पादन बढाउन र किसानलाई राहत दिन यो कार्यक्रम प्रभावकारी हुन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

छोरी शिक्षा र सीप विकासमा जोड

‘छोरी पढाऔँ, समाज बनाऔँ’ अभियानलाई निरन्तरता दिँदै प्राविधिक तथा व्यावसायिक शिक्षामा छात्राहरूको पहुँच विस्तार गर्न ५० लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ। बुटवल उपमहानगरपालिकाले हरेक वर्ष ४० जना छात्रालाई निःशुल्क प्राविधिक शिक्षा प्रदान गर्दै आएको छ।

त्यसैगरी महिला, एकल महिला, किशोर–किशोरी तथा लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक समुदायलाई लक्षित गरी एआई (कृत्रिम बौद्धिकता) र डिजिटल सीप विकास कार्यक्रम सञ्चालन गर्न समेत ५० लाख रुपैयाँ छुट्याइएको छ।

दलित विद्यार्थीका लागि छात्रावास

शिक्षामा पहुँच विस्तार गर्ने उद्देश्यले दलित समुदायका विद्यार्थीहरूका लागि छात्रावास निर्माण गर्न ४० लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ। यसले आर्थिक तथा सामाजिक रूपमा पछाडि परेका विद्यार्थीलाई सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

फोहोर व्यवस्थापन र शहरी सेवा सुधार

बुटवलको बढ्दो शहरीकरणसँगै फोहोर व्यवस्थापन चुनौतीका रूपमा देखिँदै आएको छ। यसलाई व्यवस्थित बनाउन प्रविधिमैत्री फोहोर संकलन तथा व्यवस्थापन कार्यक्रमका लागि ३ करोड रुपैयाँ बजेट छुट्याइएको छ।

साथै नगरका प्रमुख चोक तथा सार्वजनिक स्थलमा फिल्टरसहितको शुद्ध खानेपानी र सार्वजनिक शौचालय निर्माण तथा सञ्चालनका लागि १ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ।

निजी क्षेत्र र पर्यटनमा पनि जोड

‘बुटवलको सपना, निजी क्षेत्रसँगको सहकार्यमा समृद्धिको परिकल्पना’ नाराअन्तर्गत उद्योग, व्यवसाय र निजी क्षेत्रसँग सहकार्य विस्तार गर्न १ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ। पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि बुटवललाई पर्यटकीय केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने उद्देश्यले ५० लाख रुपैयाँ छुट्याइएको छ।

घोषणाभन्दा कार्यान्वयन महत्वपूर्ण

समग्रमा हेर्दा बुटवलको बजेटले पूर्वाधार विकाससँगै शिक्षा, कृषि, सीप, सामाजिक न्याय र शहरी व्यवस्थापनलाई सन्तुलित रूपमा समेट्ने प्रयास गरेको देखिन्छ। विद्यार्थीलाई निःशुल्क पाठ्यसामग्री, किसानलाई दूधमा अनुदान, युवालाई डिजिटल सीप र दलित विद्यार्थीलाई छात्रावासजस्ता कार्यक्रमले बजेटलाई नागरिकमैत्री बनाएका छन्।

तर बजेटको वास्तविक मूल्याङ्कन यसको आकारले होइन, कार्यान्वयनको प्रभावकारिताले हुनेछ। घोषणा गरिएका कार्यक्रम समयमै र प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन सके बुटवललाई ‘बस्न योग्य शहर’ बनाउने लक्ष्यले सार्थकता पाउनेछ।